Czołg w al. Zwycięstwa w Gdańsku

Okolica i dojazd

Pomnik stoi blisko skrzyżowania alei Zwycięstwa z ulicą Marii Skłodowskiej-Curie, naprzeciwko Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Planując dojście lub dojazd, ustaw jako cel w mapie czołg-pomnik przy alei Zwycięstwa.

Co to za obiekt?

Na cokole stoi radziecki czołg średni T-34 modelu 1941/42, z zachowanym silnikiem. Wyprodukował go Zakład nr 112 „Krasnoje Sormowo” w Gorkim, a jego załoga liczyła cztery osoby.

Element	Charakterystyka
Uzbrojenie główne	Armata F-34
Kaliber armaty	76,2 mm
Wojenny numer taktyczny	121
Jednostka	1 Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte

Historia

Pojazd przeszedł szlak bojowy 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte i uczestniczył w walkach o Gdynię. W marcu 1945 roku dowodził nim porucznik Julian Miazga. Już w Gdyni pocisk przeciwpancerny trafił pojazd. Julian Miazga odniósł ciężką ranę od strzału snajpera.

Po wojnie maszynę wyremontowano w Legionowie. Przed ustawieniem na cokole zespawano jej gąsienice.

Data	Zmiana w miejscu pomnika
Kwiecień 1945 roku	W tym rejonie, na cmentarzu poległych żołnierzy, ustawiono radzieckiego Shermana M4A2 z numerem 216.
8 kwietnia 1946 roku	T-34 zastąpił wcześniejszy czołg-pomnik.
1972 rok	Podczas poszerzania alei przesunięto pomnik na wschód, aby zrobić miejsce pod nową jezdnię.

Spory wokół pomnika dotyczą powojennej działalności jednostki. Od czerwca 1945 roku jednostka prowadziła na Podlasiu działania przeciw polskiemu podziemiu niepodległościowemu. Represjonowała też mieszkańców podejrzewanych o aktywność antykomunistyczną. Z tego powodu obiekt bywa określany jako „relikt komunizmu”. Wielokrotnie był też niszczony przez wandali.

Stan dzisiaj i zwiedzanie

To jedyny zachowany czołg-pomnik w Gdańsku (według Wikipedii). Pozostałe pojazdy tego rodzaju usunięto z Westerplatte i Targu Rakowego.

W 2017 roku pomnik oczyszczono i odnowiono zgodnie z zasadami malowania stosowanymi w brygadzie. Na pojeździe widnieje orzeł jednostki, lecz nie ma historycznego numeru bocznego.

Opiekunem obiektu jest gdański Zarząd Dróg i Zieleni. Informacje o zasadach dostępu, godzinach i ewentualnych opłatach sprawdź u zarządcy pomnika.

Fot. Andrzej Otrębski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons